Chuyện lạ

TP - TS Dương Tấn Nhựt vừa được Trung tâm Tiểu sử quốc tế đề xuất đưa vào danh sách 2.000 nhà khoa học xuất sắc của thế kỷ 21. Mới đây, vị tiến sĩ đã khiến cả thế giới chú ý vì đổi màu hoa Torenia trong ống nghiệm.

TS Dương Tấn Nhựt (38 tuổi) hiện là Phân viện phó Phân viện sinh học Đà Lạt (PVSHĐL). Anh được ghi tên vào kỷ yếu 2006-2007 của Who’s Who vì những đóng góp xuất sắc cho khoa học.

Anh đã có 18 chương sách in trong sách chuyên ngành cùng những nhà khoa học tên tuổi trên thế giới, 120 công trình khoa học được công bố trong và ngoài nước (60 công trình công bố và đăng trên tạp chí chuyên ngành quốc tế).

Trong đó không ít công trình tạo được sự chú ý đối với các nhà khoa học thế giới và được bầu chọn là công trình khoa học xuất sắc tại Mỹ. Thành công mới nhất của TS Nhựt là chuyển đổi màu hoa Torenia trong ống nghiệm.

Torenia còn được gọi là mắt biếc hay mắt nai, có nguồn gốc từ châu Á và châu Phi, được ưa chuộng bởi cánh hoa mềm mại, xinh xắn; dễ trồng, dễ chăm sóc (có thể trồng ngoài trời cũng như trong nhà, nơi có khí hậu ấm áp, ôn hòa hay lạnh lẽo).

Torenia có màu sắc và hình dáng rất da dạng: từ tím, xanh, hồng đến vàng viền trắng, trắng viền tím, trắng viền hồng...; thân thẳng hoặc thân bò; có thể trồng riêng lẻ một cách trang nhã trong các chậu cảnh, giỏ treo hoặc trồng thành cụm tạo nên những thảm hoa rực rỡ hết sức đẹp mắt.

orenia thường được nhân giống bằng hạt nhưng tỷ lệ nảy mầm không cao và khó kiểm soát màu sắc của hoa.

Hơn 2 năm qua, TS Nhựt cùng các SV Phạm Thị Minh Thu và Nguyễn Ngọc Thi (Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP. HCM) đã ứng dụng kỹ thuật công nghệ tế bào thực vật tạo ra các giống hoa mới có khả năng kháng virus và các nguồn bệnh khác, nhân nhanh số lượng cây con đáp ứng nhu cầu sản xuất cây giống ở quy mô hàng hóa với chất lượng cao, giá lại rẻ.

Điều kỳ diệu hơn là anh đã nghiên cứu nuôi trồng Torenia trong ống nghiệm để những đóa hoa trở nên lạ lẫm, sang trọng hơn. Trước đó vị tiến sĩ trẻ cùng các cộng sự đã thành công trong việc nghiên cứu để hoa hồng và salem nở hoa trong ống nghiệm.

TS Nhựt cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu với một số loài hoa khác nhằm hoàn chỉnh cơ chế ra hoa trong ống nghiệm để ứng dụng vào thực tiễn, mở ra triển vọng phát triển ngành kinh doanh hoa cảnh: Sản xuất hoa trong ống nghiệm mini.

Cho cây Torenia nở hoa trong ống nghiệm quả là điều không dễ, việc làm thay đổi màu sắc của loại hoa này lại càng khó khăn gấp bội phần. Vậy mà chỉ trong khoảng thời gian từ 3- 6 tháng, TS Nhựt  đã tìm ra ẩn số cho đề tài nghiên cứu khá lãng mạn này.

TS Nhựt đã xác định được một số yếu tố điều khiển sự ra hoa, vận dụng yếu tố môi trường và điều kiện nuôi cấy để chuyển đổi sắc hoa Torenia tím ngắt sang màu trắng tinh khiết. Nhiều giá trị cả về mặt lý luận sinh học cũng như thực tiễn sản xuất được mở ra từ kết quả nghiên cứu này.

Có thể nói đây là bước ngoặt lớn trong nghiên cứu khoa học bởi với phương pháp lai hữu tính (phương pháp truyền thống) cũng có thể thu được những cá thể có màu sắc khác nhau nhưng mất khá nhiều thời gian, còn chuyển đổi màu hoa trực tiếp trong ống nghiệm thì từ trước đến nay trên thế giới chưa ai làm được.

TS Nhựt đang chuẩn bị  công bố công trình khoa học này trên các tạp chí chuyên ngành quốc tế để giữ bản quyền. Anh tâm sự : Nếu nhà nước quan tâm đầu tư đúng mức hơn đối với các nhà khoa học, hy vọng trong tương lai sẽ có nhiều công trình tầm cỡ quốc tế mang “thương hiệu” Việt Nam, tránh tình trạng “chảy máu chất xám”.

Trích tienphong.vn